درسنامه - گفتاری از اسماعیل میرفخرایی - قسمت دوم
در این جلسه در مورد تهیه برنامه و بخصوص برنامههای گفتوگومحور یا مصاحبههای تلویزیونی صحبت میکنیم.
تهیه برنامه چه به صورت گفتوگومحور و چه به شکل دیگر از یک سری ضوابط معین پیروی میکند که به سیاستهای سازمان رسانهای مسئول برمیگردد.
تهیهکننده در حقیقت نماینده طرز تفکر یک سازمان رادیو تلویزیونی است و تنها مسئول امور مالی، تدارکات و تغذیه نیست، بلکه مدیر پروژهای است که سازمان متقاضی اجرای آن است. اهداف سازمان سیاسی باشد یا فرهنگی، تجاری و سرگرمی، این به هنر تهیهکننده بستگی دارد که چگونه این اهداف را متحقق سازد. بنابراین نگاه به تهیهکننده به عنوان یک عامل ناظر مالی از این تصور غلط به رسانه نشأت میگیرد که رسانه را بلندگو فرض میکند.
اگر ما رسانه را تنها یک وسیله پر سر و صدای انتقال افکار خود بدانیم، در آن صورت جایگاه برنامهسازی و برنامهسازان را تا حد عوامل اجرایی در خدمت خود تنزل دادهایم، در حالیکه در همه رسانههای موفق جهان، برنامهساز، نورپرداز و همه عوامل تولید را افراد مبتکر و خلاقی میدانند که برای ایجاد رابطه درست با مخاطبین انتخاب شدهاندو موفقیت یک سازمان رسانهای در گروه داشتن تهیهکنندگان، برنامهسازان و کارکنان کارآمد و کارشناس است.
بنا بر تعاریف کلاسیک تهیهکننده تبلور ویژگیهای سه فرد در یک شخص است؛ او تصویرساز آینده، مدیر اجرایی و شخصی است خلاق که با خلق و جذب ایدهها برنامهسازی میکند و با آشنایی کاملی که با تلویزیون دارد ایده را از طریق نویسنده، کارگردان و سایر عوامل برنامهسازی به تصویر میکشد. علاوه بر این، تهیهکننده در حین عمل نگاهی به آینده دارد که کار و برنامه چگونه به سرانجام میرسد و با مدیریت خود که ترکیبی از مسائل هنری، اداری و مالی است، تلاش میکند پروژه را به نحو مطلوب جلو ببرد.
تهیهکننده در تلویزیون با سینما کاملاً تفاوت دارد. تهیهکننده در سینما کسی است که برای تولید یک برنامه سرمایهگذاری میکند. اما در تلویزیون، تهیهکننده ،تولید کنندۀ یک ایده است که از طرف سازمان به او محول شده به همین دلیل نیز به ابعاد فنی و هنری کار مسلط است و در واقع تهیه کننده کل، خود سازمان است.
برنامههای گفتوگومحور یکی از انواع برنامههای تلویزیونی است اما چرا یک برنامه گفتوگومحور تلویزیونی موفق نیست.
1. میهمان سفارشی است. مدیریتها مهمان را انتخاب میکنند و کاری ندارند او میتواند جلوی دوربین به درستی عمل کند یا خیر.
2. چگونه میتوانیم یک برنامهساز موفق باشیم در حالی که تا آخرین لحظات شروع برنامه نمیدانیم مهمان کیست!
3. چگونه میتوانیم یک برنامهساز موفق باشیم در حالی که باید خود را در مقابل مردم و مخاطبین مسئول بدانیم، به مدیر بالا دست باید جواب بدهیم.
4. چگونه میتوانیم یک تهیهکننده موفق مصاحبه رادیو تلویزیونی باشیم در حالی که به ما اختیار مالی ندهند و کمترین منابع مالی به تهیه و تولید چنین برنامههایی اختصاص یابد، در شرایطی که برخی میهمانان ارزش آنرا دارند که حداقل به اندازه یک هنرپیشه حقالزحمه بگیرند.
5. وقتی خود را دربست در اختیار میهمان برنامه قرار میدهیم در آن صورت نقش تهیهکننده و برنامهساز از نظر محتوایی و مدیریتی حذف میشود.
6. وقتی ملاحظات برنامهسازی چنان زیاد میشود که عوامل اجرا همکاری نمیکنند و تهیهکننده دچار خودسانسوری میشود، طبیعی است که مصاحبه موفقی را نخواهیم داشت.
7. وقتی تهیهکننده فقط به دلیل حرفشنو بودن در این جایگاه قرار میگیرد، طبیعی است که نه مجریان ،نه کارگزاران و نه مدیران اعتماد لازم را به او نخواهند داشت و فقط به یک عامل اجرایی تبدیل میشود.
مجموع این عوامل مانع ساخت یک مصاحبه موفق رادیو تلویزیونی است.اما تهیهکننده نمیتواند یک مسئول بیاراده در سازمان باشد. تهیهکننده مأمور تغییر نگرش در جامعه است و لازمه ایفای چنین نقشی تسلط محتوایی، موضوعی ، فنی، قدرت ابتکار و خلاقیت و نیز اختیارو مسئولیت برای مدیریت و برنامهسازی است.
* برای دیدن فیلم به نرم افزار Flash player نیاز دارید.
دریافت نرم افزار فلش.